بدن برای حفظ تعادل آب و الکترولیت های بدن، انتقال پیام های عصبی و برای عملکرد صحیح عضلات به مقدار کمی سدیم نیاز دارد. کلیه ها میزان سدیم را در بدن تنظیم می کنند.وقتی سطح سدیم در بدن پایین است،کلیه ها دفع سدیم را کاهش داده و در صورت افزایش سدیم ، آن را از طریق ادرار دفع می کنند. اگر کلیه ها قادر به تنظیم میزان سدیم بدن نباشند،سطح خونی سدیم افزایش می یابد. با افزایش سطح سدیم، بدن برای حفظ تعادل الکترولیتی آب را هم نگه داشته و به این ترتیب حجم خون افزایش پیدا کرده و شدت ضربان قلب و فشار داخل رگ ها افزایش می یابد.
برخی از افراد نسبت به افزایش سدیم حساسیت بیشتری دارند و ممکن است با افزایش سدیم در رژیم غذایی دچار فشار خون بالا و بیماری های قلبی -کلیوی وابسته به آن شوند.
بدن انسان به چه میزان سدیم نیاز دارد؟
بدن یک انسان سالم، روزانه به 2.400 – 1.500 میلی گرم سدیم نیاز دارد.بیماران دیابتی، کلیوی و فشار خون بالا باید میزان سدیم مصرفی خود را در پایین ترین میزان توصیه شده تنظیم کنند،زیرا این افراد به افزایش فشارخون ناشی از مصرف زیاد سدیم،حساس تر هستند.
سه منبع اصلی سدیم
- غذاهای آماده: بیشترین درصد سدیم رزیم غذایی مربوط به غذاها و سبزیجات کنسرو شده و یخ زده است زیرا شرکت های غذایی برای نگهداری غذاها و بهبود طعم آن ها از سدیم یا ترکیبات محتوای سدیم استفاده می کنند.
- ترکیبات سدیم دار: یک قاشق چای خوری از سس سویا حاوی 2.325 میلی گرم سدیم است.بنابراین استفاده از این قبیل چاشنی ها هنگام پخت غذا باعث افزایش سدیم در رژیم غذایی می شود.
- منابع طبیعی سدیم: سدیم به طور طبیعی در برخی غذاها از قبیل گوشت،مرغ،لبنیات و سبزیجات مختلف وجود دارد.به عنوان مثال یک فنجان شیر کم چرب حاوی 110 میلی گرم سدیم است!
با توجه به اهمیت تنظیم سدیم در رژیم غذایی توصیه می شود هنگام خرید فراورده های غذایی به میزان سدیم یا ترکیبات سدیم داراستفاده شده درآن ها توجه کنید!
برخی ترکیبات سدیم دار معروف:
- مونوسدیم گلوتامات (MSG )
- فسفات دی سدیم
- آلژینات سدیم
- نیترات سدیم یا نیتریت
روش های کاهش سدیم مصرفی
- استفاده از غذاهای تازه: میوه ها ،سبزیجات و گوشت تازه سدیم کمتری دارند.
- انتخاب محصولات با سدیم کمتر: در صورت استفاده از غذاهای آماده،آن هایی را انتخاب کنید که سدیم کمتری دارند.
- سدیم را تا آن جایی که می توانید از سبد غذایی خود حذف کنید!
- کاهش استفاده ازچاشنی های غذایی : مثل خردل،کچاب و سس های مختلف
- استفاده از جایگزین : استفاده از سدیم کلرید و پتاسیم کلرید(در صورت نقص کلیوی نباید استفاده شود).
دیدگاههای اخیر