پاییز-تاریخچه کلمات

29 09 2007

در زبان انگلیسی Autumn یا Fall به سومین فصل سال گفته می شود(از 21 سپتامبر تا 21 دسامبر).اولین بار شخصی به اسم Chaucer در سال 1374 از واژه ی autumn استفاده کرد( مشتق ازکلمه ی لاتینی autumnus/auctumnus ).

استفاده از fall (مترادف با autumn) در میان انگلیسی زیانان آمریکای شمالی در سال 1545 مرسوم شدبه علت این که در این سال برگ زیادی از درخت ها افتاد (fall از افتادن برگ درختان آمده است).

واژه ی Harvest نیز از کلمه ی لاتینی haerfest مشتق شده و با معنی autumn یا همان فصل درو و خوشه چینی وارد زبان انگلیسی شده است. هم چنین بدر ماه نزدیک به اعتدال پاییزی را هم Harvest Moon می گویند.

کلمه ی پاییز در فارسی هم مشابه با fall به افتادن برگ از درخت اشاره دارد.

Advertisements




واسکولیت(التهاب عروقی)

29 09 2007

یکی از دوستان در مورد واسکولیت پرسیده بود ،بنابراین فکر کردم در این پست توضیحاتی در این مورد بنویسم:

واسکولیت(Vasculittis ) یا آسیب التهابی عروق اغلب همراه با مرگ سلولی(نکروز)ممکن است به صورت موضعی و به علت آسیب مستقیم باشد(مثل تروما،عفونت و سموم) یا به صورت سیستمیک و نکروز چند کانونی.واسکولیت ها منشأ ایمنی دارند و به انواع مختلفی طبقه بندی می شوند:

1-یکی از مهمترین انواع واسکولیت ها آرتریت غول آسا(التهاب شریان تمپورال-یکی از شریان های مغزی که خون نواحی متعددی از جمله چشم را تأمین می کند) است که بیش از همه در افراد مسن دیده می شود.این بیماری به صورت سردرد و صورت درد بروز می کند و در نهایت ممکن است منجر به کوری شود،نیمی از بیماران نشانه های سیستمیک شبیه سرماخوردگی با درد عضلانی،درد مفصل و تب دارند.

2- آرتریت تاکایاسو شکلی از واسکولیت است که با ضخیم شدن قوس آئورت و محو شدن دهانه عروق بزرگ مشخص می شود.علت این بیماری ناشناخته است،همانند آرتریت غول آسا منجر به اختلالات چشمی،نقایص عصبی و کاهش نبض اندام های فوقانی می شود. این بیماری بیشتر در زنان 45-15 ساله آسیایی دیده شده است.

3-بیماری کاوازاکی بیماری حاد شیرخواران  که با تب و بزرگ شدن غدد لنفاوی،بثورات جلدی،آرتریت عروق کرونر و گشادشدگی عروق (آنوریسم) همراه است. این بیماران اختلالات ایمنی متعددی دارند و علت بیماری هم ناشناخته است.به دلیل آنوریسمی که ایجاد می کند مستعد پارگی رگ و مرگ هستند.

البته واسکولیت ها طیف وسیعی از بیماری های عروق را تشکیل می دهند که من فقط به سه نوع آن ها اشاره کردم.





انار مستجاب الدعوه!

26 09 2007

نمی دونم تا حالا به افرادی برخورد کردید که ادعا می کنند می تونن با خوندن یه ورد همه چیزرو اون طور که دوست دارید عوض کنن یا مثلاً این که مستجاب الدعوه هستن؟

چند روز پیش به خونه یکی از آشنایان قدیمی رفتم ، دیدم طرف نشسته ،یه کتاب مفاتیح رو باز کرده و یه چیز قرمز رنگ رو دستش گرفته،زیر لب ورد می خونه! تعجب کردم ازش پرسیدم چیکار می کنی؟! گفت  دارم دعا می کنم! گفتم اونی که دسته چیه؟

گفت:» اناره! بهم گفتن اگه اعتقادت قوی باشه و اینو زیر دوش حمام(!) یا سر نماز دستت بگیری ،دعات مستجاب می شه!»

گفتم عجبا،از کی تا حالا ارزش یه انار از خود انسان بیشتر شده؟!

راستش خیلی ناراحت شدم،آخه طرف تحصیل کرده هم بود اما عین پیرزن ها چسبیده بود به این انار و از اون انتظار معجزه داشت!





ژنیکوماستی و علل آن

25 09 2007

فرایند gynecomastia (بزرگ شدن پستان ها  ) به دلیل بر هم خوردن تعادل بین فعالیت استروژن و آندروژن آزاد در بافت پستانی است و در بلوغ دیررس به دلیل ترشح زیاد استروژن قبل از بالا رفتن سطح تستوسترون به حد بالغین ایجاد می شود.از دیگر علل ژنیکوماستی می توان به انواع تومورها(مثل تومور سلول لیدیگ یا بینابینی که ترشح کننده استرادیول و hCG است،کارسینومای سلول بزرگ ریه یا بعضی از کارسینوماهای معده  و کلیه که hCG ترشح می کنند)،افزایش در فعالیت آروماتاز در گواتر سمی،سندرم کلاین فلتر،تومورهای غدد فوق کلیوی و بیضه، اشاره کرد.داروهایی از قبیل اسپیرونولاکتون هم می توانند باعث این بیماری شوند.عوامل دیگر آن الکل،ماری جوانا،مواد افیونی،هیپرتیروئیدیسم و بیماری های کبدی هستند.

اهمیت ژنیکوماستی در تشخیص بدخیمی هاست،بافت پستان در این بیماران،صاف،الاستیک یا باقوام است اما سفت نیست.ناحیه مبتلا عموماً هاله ی پستانی و نوک پستان می باشد و تقریباً در نیمی از بیماران به صورت دو طرفه است اما ژنیکوماستی ناشی از بدخیمی ها معمولاً سفت بوده و خارج از هاله ی پستانی و یک طرفه است.گودرفتگی نوک پستان در کانسر پستان دیده می شود و ممکن است خونریزی کند. برای افتراق بین ژنیکوماستی و کانسر پستان باید بیمار تحت ماموگرافی قرا بگیرد.

به دلیل این که 55-40%مردان مسن دچار ژنیکوماستی می شوند این فرضیه مطرح می شود که ژنیکوماستی ممکن است طی فرایندهای فیزیولوژیک نرمال و با افزایش سن هم ایجاد شود!

پیشنهاد می شود که برای بیمار با توده پستانی دردناک یک طرفه یا دوطرفه تست های آزمایشی زیر درخواست شود:

میزان hCG سرمی،LH ، تستوسترون و استرادیول.

چنانچه  میزان LH افزایش یافته باشد سطوح TSH وتیروزین نیز باید اندازه گیری شود.

منبع:www.nejm.org





جوابیه وبلاگ گذری در زمان( زنان شاغل:آری یا نه)

24 09 2007

مطلبی که پیش روی شماست را در پاسخ به وبلاگ گذری در زمان نوشتم ،از نظر من موضوع کار زنان مدتها پیش حل شده و در حال حاضر مسئله ای قابل قبول برای همه است.

زنان شاغل:آری یا نه 

امروزه کمتر زنی را می بینید که کار بیرون از خانه را ننگ بداند .بیشتر مردها هم با این مسئله کنار آمده  و حتی بعضی از آقایان ترجیح می دهند که زنانشان شاغل باشند! زندگی در دنیای مدرن امروزی ایجاب می کند که زنان شاغل هم داشته باشیم .هر چند در قرن های گذشته(منظور من ایران باستان نیست بلکه ایران پس از سلطه ی اعراب را می گویم) حرفی از کار زنان نبوده اما این دلیل نمی شود که زنان را عنصر بی مصرفی بدانیم که تنها برای خدمت مردان ، خانه داری و بچه داری آفریده شده اند! در واقع  مردان زیادی هستند که از کارکردن لذت نمی برند و صرفاً برای تأمین خانواده شان تن به کار می دهند،این اجبار جامعه است که مرد را وادار به انتخاب کار می کند! در صورتی که بیشتر زنان شاغل از کارشان لذت می برند. هر چند استقلال مالی عامل مهمی برای کار زنان به حساب می آید اما نمی توان تأثیر این عامل را در مورد مردان هم نادیده گرفت؟!

 در مورد اقتدار مردان نیز باید بگویم که چیزی از اقتدار  گذشته مردان کم نشده،اگر نگاهی به ایران باستان بیندازیم می بینیم که زنان هم دارای مشاغلی بوده اند! مثلاً زمان خشایارشاه زنان جزو سرداران نظامی کشور بوده اند و دوشادوش مردان می جنگیدند(می گویند که خشایارشاه زمان لشکر کشی به یونان پس از مشاهده رشادت های زنان سپاهش می گوید:»کاش در این لحظه تمامی مردان من زن و تمامی زنان من مرد می بودند!) این طرز تفکر اقوام اشغالگر ایران طی قرن های اخیر است که به عنوان عرف جا افتاده  ، البته منظور من این نیست که زنان توانایی انجام کارهای مردانه را دارند نه! مطمئناً توانایی زنان و مردان متفاوت است .اما باید به این نکته توجه کنیم که شاغل بودن زنان در بیرون خانه باعث صدمه به محیط خانواده می شود اگر آرامش خانه و وظایف زناشویی را یکطرفه و بر عهده زنان ببینیم،همان طور که زمانه عوض شده تفکرها هم عوض باید شوند. مخالفان کار زنان برای مخالفت خود دلایل زیادی مطرح می کنند که یکی از آن ها وضعیت زنان در جوامع غربی است! (از جمله دوست عزیزمان در وبلاگ گذری در زمان ) اما اگر کمی واقع بین تر باشیم به این نکته پی می بریم که در جوامع غربی زن و مرد هر دو از جنسیت خود برای به دست آوردن درآمد بیشتر استفاده می کنند و این تنها مختص زنان نیست. 





برنامه ای برای آنالیز DNA

23 09 2007

چند وقت پیش برای پروژه ای دانشجویی دنبال برنامه ای که قابلیت خواندن فایل های fasta (فایل های محتوای sequence ژنتیکی) رو داشته باشه می گشتم تا این که در سایتMB با برنامه ای رایگان برای آنالیز توالی های ژنتیکی برخورد کردم. 

برای من که جالب بود.برنامه ای تمام و کمال که از طریق آن می توان توالی های ژنتیکی رو بررسی کرد،نقشه ژنومی آن ها را کشید،پروتئین های سازنده را دید،مناطق ORF و قسمتی که رونویسی می شود را انتخاب کرد،در واقع  این برنامه تقریباً تمام کارهایی را که در هسته سلول هنگام تولید پروتئین های جدید انجام می گیرد،به راحتی انجام می دهد و پس از انجام ویرایش می توان از توالی ها پرینت گرفت یا آن ها را ذخیره کرد. از دیگر قابلیت های برنامه:

در قسمت Amino acid visualization برنامه می توان اطلاعاتی در مورد ساختار و فرمول و… آمینواسیدها به دست آورد.

قسمت read aloud (توانایی خواندن توالی بازها به صورت تکی یا سه گانه)

یکی از قابلیت های برجسته این برنامه توانایی طراحی پرایمر است:

از طریق این برنامه می توان نقطه ایزوالکتریک را محاسبه کرد :

برنامه از همه ی ویندوزها پشتیبانی می کند.

کار با برنامه ساده است ،کافیه به سایت MB مراجعه کنید،پس از دانلود برنامه و نصب آن توالی های ژنتیکی مورد نظرتان را تجزیه و تحلیل کنید.

برای پیداکردن توالی های ژنتیکی می توانید به اینجا مراجعه کنید.برنامه قابلیت به روزسانی هم دارد.

خلاصه من که کلی ذوق کردم،کار با برنامه حتی برای دانش آموزان مقاطع متوسطه هم امکانپذیره!





تاریخچه کلمات- دیابت

23 09 2007

قبلاً راجع به تاریخچه کلمات صحبت کرده بودم،گفته بودید که زیادی تخصصیه،به همین دلیل این بار بیماری رو انتخاب کردم که به گوشتون آشناتر باشه.

حتماً تا حالا بیمار دیابتی دیدین ،اختلالی در متابولیسم کربوهیدرات ها که معمولاً در افرادی که از لحاظ ژنتیکی مستعد هستند بروز می کنه،از مشخصات این بیماری تولید ناکافی یا عدم استفاده صحیح از انسولین در پاسخ به مقدار زیاد گلوکز در خون است که باعث بروز بیماری های عروقی ،تشنگی شدید،ادرار حجیم و کاهش وزن و… می شود. اما تا به حال شده از خودتون بپرسید که Diabetes یعنی چه؟

Diabetes از ریشه یونانی diabainein مشتق شده(dia- به معنی در عرض ،در طول و bainein به معنی راه رفتن ،ایستادن)، diabeinein به معنی راه رفتن، گشاد ایستادن(!)است! اما خود diabētēs به معنی کسی است که گشاد گشاد راه می رود(البته ببخشید که این جور ترجمه کردم آخه اصطلاح بهتری به ذهنم نرسید،در واقع منظور واقعی از گشاد راه رفتن یا ایستادن حالتی است که فرد روی سیفون می نشیند،علت اصلی نام گذاری هم همین کلمه سیفون است!)

اگر به توضیح مختصری که در مورد دیابت دادم توجه کرده باشید علت نام گذاری را به خوبی درک می کنید!

کلمه Diabetes اولین بار در سال 1425 در کتاب های پزشکی به کار برده شد.